Dojo etiquette

Dojo etiquette.

De dojo is de plaats waar de lessen aikido worden gegeven en waar iedereen zich fysiek en mentaal veilig en gerespecteerd moet kunnen voelen om aikido te leren en te trainen. Daarom gelden in de dojo strikte gedragsregels die voortkomen uit oude Japanse tradities, de dojo etiquette.

 

1. Hygiëne en veiligheid

Je komt schoon gewassen op de mat (tatami) met extra aandacht voor handen en voeten. De nagels van vingers en tenen zijn schoon en kort geknipt, zodanig dat je er jezelf en een ander niet mee kunt verwonden.

Je kleding is van top tot teen heel en schoon, inclusief de band (obi).

Het dragen van ringen, oorbellen, horloges of andere sieraden en piercings zijn tijdens de lessen niet toegestaan. Indien een piercing niet verwijderd kan worden, dient hij afgeplakt te worden. Als je een bril draagt wordt een sportbril aanbevolen.

Het dragen van slippers naast de tatami is verplicht zodat je je voeten niet bevuilt voordat je de tatami betreedt of als je even de dojo moet verlaten. Als je de tatami op gaat zet je je slippers tegen de rand van de tatami.

Als je tijdens de les of training een blessure of wondje krijgt waarbij je bloed verliest, dan meld je dat meteen bij de leraar zodat maatregelen genomen kunnen worden, het wondje verbonden kan worden en de tatami, indien nodig, gereinigd kan worden.

Lang haar wordt in een staart gebonden.

Plaats je tas, slippers en wapens (zie punt 3) ordelijk in de dojo zodat niemand erover kan struikelen. Zet gsm apparatuur uit.

 

2. Kleding

Aikido wordt beoefend in een wit judopak (keikogi). Vrouwen dragen bij voorkeur een wit T-shirt onder hun pak.
Aikidoka dragen tot de 1ste dan een witte obi om hun middel, vanaf de 1ste dan een zwarte obi en een hakama.
Draag je kleding op de juiste manier en zorg dat je kleding tijdens de training op orde blijft.

 

3. Binnenkomen van de dojo – groeten – begin van de les

De dojo hoort met eerbied te worden betreden. Voor dat je de tatami opgaat maak je een staande buiging in de richting van de Kamiza, de plaats waar een kalligrafie van aikido of een foto van O-sensei hangt.

Je wapens leg je aan de linkerkant tegen de rand van de tatami met het handvat in de richting van de Kamiza. Als je de wapens op een andere wijze op de tatami legt, dan is de snijkant van bokkén en tanto afgekeerd van de kamiza.

Als de leraar (sensei) binnenkomt en een teken geeft dat de les begint, gaat iedereen netjes op een rij in seiza (geknield op je hielen) zitten, met het gezicht in de richting van de Kamiza. Je blijft in seiza zitten tot de leraar aangeeft dat je met de oefening kunt beginnen, maar eerst wordt gegroet.

De les begint met een groet richting Kamiza op aanwijzing van de leraar,vervolgens groet men de leraar waarbij het volgende wordt gezegd: ‘one gai shimasu’ (in de context van een aikidoles betekent dat ‘help mij met leren’). De groet: je zit geknield op je hielen. Terwijl je naar voren buigt zet je eerst je linker hand op de tatami en vervolgens je rechterhand zodanig dat tussen duimen en wijsvingers een driehoek gevormd wordt.

 

4. Tijdens de les en verlaten van de tatami

Als de leraar een oefening uitlegt of voordoet, ga je in seiza zitten. Nadat de leraar heeft aangegeven dat je de oefening kunt gaan uitvoeren, groet je in seiza de leraar alvorens op te staan en een partner aan te groeten. Je maakt een ander kenbaar dat je met hem/haar wil oefenen door middel van een staande buiging. Een dergelijke uitnodiging dient te worden aanvaard eveneens met een staande buiging. Pas als de oefening wordt beëindigd groet je elkaar weer. Als de oefening door de leraar wordt onderbroken, bijvoorbeeld om aanwijzingen te geven, groet je hierna de leraar ten teken dat je de aanwijzingen hebt begrepen. Dit herhaalt zich tijdens de duur van de les.

Tijdens de lessen wordt zo geconcentreerd mogelijk gewerkt en zo min mogelijk gesproken. Als je iets niet begrijpt of iets uitgelegd wil hebben, steek dan je hand op en wacht tot je van de leraar het woord krijgt.

Gedurende de les verlaat je de tatami niet, tenzij je hiervoor een dringende reden hebt, bijvoorbeeld als je een blessure hebt, onwel wordt of naar de WC moet. In die gevallen meld je dat altijd bij de leraar. Verlaat nooit de mat zonder de leraar of iemand anders in te lichten, het kan zijn dat je hulp nodig hebt en anderen kunnen zich ongerust maken.

Als je onverhoopt te laat komt voor de les, kom je stil binnen, betoont respect met de gebruikelijke groet (zie 3). Je blijft aan de rand van de tatami in seiza zitten totdat de leraar je uitnodigt voor deelname aan de oefeningen.

Als je eerder weg moet, meld dit dan vooraf bij de leraar. Bij toestemming verlaat je de tatami met een staande groet richting Kamiza.

Op het moment dat de leraar het einde van de les aangeeft, gaat iedereen weer netjes op een rij in seiza zitten om richting Kamiza te groeten en vervolgens de leraar met de woorden ‘domo arigato gozai mashita’( dit betekent ‘dank u zeer)

Degenen die een hakama dragen, vouwen deze ordelijk op. De wapens worden in een foudraal gedaan. De dojo wordt netjes achtergelaten.

Bij het verlaten van de tatami groet je met een staande buiging richting kamiza.

 

Tot slot

Alle beoefenaars van aikido, beginners en hoog gegradueerden, kunnen met en van elkaar leren; er wordt rekening gehouden met elkaars niveau. Laat het de leraar weten als je voor langere tijd verhinderd bent om de lessen te volgen. Ook als je vragen of opmerkingen hebt over de lessen kun je je leraar hierover buiten de lessen benaderen.